Chọn băng keo hai mặt cho bề mặt năng lượng thấp
Nhựa PP, PE và các bề mặt sơn tĩnh điện là những bề mặt năng lượng thấp nổi tiếng khó dán. Bài viết hướng dẫn cách chọn đúng loại băng keo hai mặt và xử lý bề mặt để đạt lực bám ổn định lâu dài.
Năng lượng bề mặt quyết định khả năng keo thấm ướt lên vật liệu. Kim loại và thủy tinh có năng lượng bề mặt trên 500 mN/m nên dễ dán, trong khi PP chỉ khoảng 29–31 mN/m và PE khoảng 31 mN/m. Keo acrylic thông thường gần như trượt trên các bề mặt này.
Nhận biết bề mặt khó dán
Cách nhanh nhất tại xưởng là dùng bút thử dyne: vạch bút lên bề mặt, nếu mực co lại thành giọt trong vòng 2 giây thì năng lượng bề mặt thấp hơn trị số của bút. Ngoài nhựa PP, PE, cần cảnh giác với nhựa có phụ gia trượt, bề mặt phủ sơn bột và một số loại cao su EPDM.
Chọn loại keo phù hợp
| Loại keo | Bề mặt phù hợp | Lực bám trên PP | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Acrylic tiêu chuẩn | Kim loại, ABS, PC | Thấp | Cần primer nếu dán PP |
| Acrylic biến tính | PP, PE, sơn bột | Cao | Lựa chọn phổ biến nhất |
| Cao su tổng hợp | PP, PE | Khá | Kém chịu nhiệt trên 60°C |
| Silicone | Silicone, PTFE | Trung bình | Chịu nhiệt cao, giá cao |
Xử lý bề mặt trước khi dán
- Lau sạch bằng dung dịch IPA và nước tỷ lệ 70:30, để khô hoàn toàn.
- Với PP, PE không pha phụ gia đặc biệt, cân nhắc dùng primer chuyên dụng.
- Ở sản xuất hàng loạt, xử lý plasma hoặc corona giúp tăng năng lượng bề mặt lên trên 40 mN/m.
- Dán ở nhiệt độ từ 20°C trở lên, miết với áp lực tối thiểu khoảng 100 kPa.
Kiểm tra lực bám
Lực bám của băng keo acrylic tăng dần theo thời gian và đạt khoảng 90% giá trị cuối sau 24 giờ. Vì vậy nên đo lực bóc 90 độ ở các mốc 20 phút, 24 giờ và sau thử lão hóa để đánh giá đầy đủ.
Những lỗi thường gặp tại xưởng
Lỗi phổ biến nhất là dùng khăn lau dính dầu hoặc dung môi không bay hơi hết, để lại lớp màng mỏng ngăn keo tiếp xúc. Lỗi thứ hai là dán khi chi tiết vừa ra khỏi máy ép còn chứa chất tách khuôn. Ngoài ra, băng keo để trong kho lạnh rồi mang ra dán ngay cũng làm lớp keo cứng, giảm khả năng thấm ướt. Nên để băng keo và chi tiết ổn định ở nhiệt độ phòng ít nhất 2 giờ trước khi dán, và kiểm tra lực bám định kỳ theo ca.
Ghi chép đầy đủ điều kiện dán và kết quả đo giúp nhà máy nhanh chóng khoanh vùng nguyên nhân khi xảy ra bong tróc ở lô sau.
Cần mẫu băng keo dán bề mặt năng lượng thấp để thử nghiệm? Hãy liên hệ AMS Việt Nam.
